Tesisatmarket | Nisan-2018 | Sayı:231

dergilerinize her yerden ulaşın... DSYG Dergilik AYDA BİR YAYIMLANIR • NİSAN 2018 • YIL: 22 • SAYI: 231 • 13 TL. • ISSN: 1302-8073 • www.tesisatmarket.com E nerji verimliliği ile aynı ölçüde sektörü- müzü yakından ilgilendiren iki önemli kısaltma ile karşı karşıyayız: GWP (Global Warming Potential) ve ODP (Ozone Depleting Potential). GWP; küresel ısınma potansiyelini, ODP ise ozon tahribat potansi- yelini ifade etmektedir. Soğutma sistemlerinde kullanılan soğutucu akışkanların GWP ve ODP değerleri ile ilgili, F-Gaz Yönetmeliği kapsa- mında Avrupa Birliği (AB)’nde yeni düzenle- meler kapıya dayandı. 1 Ocak 2015 itibarıyla yürürlüğe giren kısıtlama, 150 ve üstü GWP’ye sahip HFC (hidroflorokarbon) içeren birey- sel soğutucu ve dondurucular ve 1 Ocak 2020 tarihi itibarıyla ise hermetik ticari soğutucu ile dondurucuları ilgilendiriyor. Zira bu tarihten itibaren 2500 ve üstü GWP’ye sahip HFC içeren hermetik ticari soğutucu ve donduruculara kısıt- lamalar getiriliyor. AB’de 1 Ocak 2022 tarihinde ise aynı ürün grubu için söz konusu kısıtlama, AB F-Gaz Yönetmeliği’ne Bakış 150 ve üstü GWP’ye sahip ürünler için geçerli olacaktır. Yine, 150 ve üstü GWP’ye sahip HFC içeren oda tipi taşınabilir iklimlendirme cihazları için 1 Ocak 2020, 750 ve üstü veya 3 kg’den az florlu sera gazı içeren tekli split klimalar için ise 1 Ocak 2025 kısıtlama başlangıç tarihleri olarak karşımıza çıkıyor. Durum böyle olduğunda, F-Gazlara alternatif olarak gösterilen doğal ve alternatif soğutucu akışkanların popülaritesi artıyor. Propan, izo- bütan, amonyak, propilen, karbondioksit gibi flor içermeyen soğutucu akışkanların kullanımı da her geçen gün yaygınlaşıyor. Yeni nesil soğu- tucu akışkanların ODP’leri her ne kadar sıfır veya sıfıra yakın olsa da belli bir GWP değe- rine sahipler ve bunlar da takip kapsamındalar. Ayrıca, bir kısım alternatif soğutucu akışkanın tutuşma özellikleri yüksek olduğundan yeni nesil soğutkanlar için ASHRAE standartlarında A2 sınıfı A2L, B2 sınıfı ise B2L olarak revize edil- miştir. AB F-Gaz Yönetmeliği, cihaz işletmecisi ve servis sorumlularını da ilgilendiriyor; onlar da F-Gaz emisyonunu önleme konusunda bazı yükümlülüklere sahipler. Her şeyden önce, f-gazların atmosfere bilerek salınması yasakla- nıyor. Yönetmelik, söz konusu F-Gazların sis- temden sızmasını engellemek için de birtakım önlemler içeriyor. Kaçakların önlenmesi için gerekli tedbirleri almak ve bir kaçak tespit edil- diğinde vakit kaybetmeden müdahale etmek, işletmecilerin sorumluluğu altındadır. Servis per- soneli, yasa gereği montaj, servis, bakım, tamir, kaçak kontrolü ve cihazın devre dışı bırakılması sürecinde soğutkanın geri kazanılması işlemini gerçek- leştirebilmek üzere sertifikalandırılmalıdır. İşletmecile- rin de servis elemanlarının sertifikalarını kontrol etme konusunda sorumlulukları vardır. Yönetmelik, işletmecilere aynı zamanda emisyonu azaltma konusunda da bazı yükümlülükler getiriyor. Bunlar arasında; düzenli sızdırmazlık kontrolleri, gere- ken yerlerde kaçak detektörü montajı, kayıt tutma ve cihazın ömrü sonunda bünyesindeki soğutucu akışka- nın geri kazanılması gösterilebilir. Yönetmelik, taşıt iklimlendirme sistemleri dahil tüm sistemler için uygun etiketlemeyi de zorunlu tutuyor. Etiketlerde cihazın hangi soğutucu akışkanı kullandığı ve şarj miktarı yer almalıdır. Kolay ulaşılabilir olması, tercihen servis valflerinin yakınında bulunması ve cihaz hermetik ise bu bilginin de etikette yer alması gere- kiyor. 1 Ocak 2017 itibarıyla, etikette şarj miktarının CO 2 eşdeğeri ve aynı zamanda F-Gazın GWP değeri de yer almak zorundadır. Ayrıca, yeni önlemler arasında kademeli azaltım da yer alıyor. Kademeli azaltım takvimi ile AB pazarındaki HFC miktarının CO 2 eşdeğeri cinsinden 2015-2030 döneminde %79 oranında azaltılması planlanıyor. HFC’lerin toptan yasaklanması söz konusu olmamakla birlikte CO 2 eşdeğeri daha düşük olan HFC’lerin kullanımı amaçlanmaktadır. Yüksek GWP değeri olan soğutucu akışkanların fiyatlarında da artış gözlen- mektedir. Uyumlaştırılmış Florlu Sera Gazları Yönetmeliği, ülke- mizde de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Ocak 2018’de Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bununla beraber, uygulamaya yönelik tebliğ- ler henüz hazırlık aşamasındadır. Tüm bunlar, 2°C olarak belirlenen kritik sıcaklık artış sınırını geçmemek üzere alınan tedbirlerdir. Özetle, gelecekte yaşamı mümkün kılabilmek, gezegenimizin varlığını sürdürebilmesi için bu kısıtlamalara uyulması hayati önem taşımaktadır. Kaynak: AB Florlu Sera Gazları (F-Gaz) Yönetmeliği, Friterm Akademi Teknik Kitaplar Dizisi No: 3. TM Gökçen Parlar Ünal Genel Yayın Yönetmeni gokcenparlar@dogayayin.com

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==